چگونگی شيعه شدن و آشنا شدن با اصول عقاید

شيعه شدن چگونه است و شيعيان چه كساني هستند؟ اصول عقايد و احكام و اخلاق براي شيعيان شامل چه چيزهايي ميشود؟ از چه كتابهایي بايد به اصول عقايد بيشتر آگاهي پيدا كنم.

معناي شيعه:
قبل از هر چيز لازم است مختصري شيعه را تعريف كنيم و ببينيم شيعه به چه معناست؟ واژه شيعه در لغت به معناي پيرو است و از نظر كلامي و اعتقادي , شيعه به كسي گفته مي شود كه اولين خليفه و جانشين پيامبر(ص ) را علي (ع ) بداند. شيعه بودن بعد از مسلمان بودن است. مسلمان, يعني كسي كه اصل توحيد معتقد است و شيعه, يعني كسي كه علاوه بر اعتقاد به توحيد، به اصل ولايت نيز اعتقاد دارد. بنابراين شيعه در معناي عام و مصداق كامل آن, يعني كسي كه اهل ولايت و تابع ولايت اولياي خدا است، اعم از ولايت پيامبر و امامان و ولايت امام زمان و ولايت فقيه در عصر غيبت. شيعه يعني كسي كه در مسير توحيد و خدايي شدن خود، سرپرست دارد و سرپرست او اولياي معصوم و عادل خداوند هستند.
شيعه در عمل:
در اصطلاح اخلاقي و عملي، شيعه علي (ع ) بودن به معني پيرو آن حضرت بودن است، يعني اين كه انسان شيوه زندگي و رفتار و اخلاق خود را بر اساس زندگي علي (ع) تنظيم نمايد، يعني آن حضرت و اولاد طاهرينش را عملا راهنما و الگوي زندگي خويش قرار دهد و بكوشد تا كيفيات نفساني، اخلاقي و همچنين ظواهر زندگي خود را به كيفيات زندگي و كمالات آن حضرات (ع ) نزديك نمايد، يعني اين كه انسان در زندگي فردي و اجتماعي اش و همچنين در زندگي طبيعي و معنوي، پايش را جاي پاي آن اوليائ معصوم (ع ) بگذارد و شيعه و دنباله رو ايشان باشد. نكته قابل توجه اين است كه اين دنباله روي و همانند سازي، بدون محبت، عشق، دلبستگي و ارادت قلبي به ايشان هرگز ميسر نمي باشد و از لوازم بسيار ضروري و اساسي شيعه بودن، محبت و علاقه قلبي به ايشان است. البته همان طور كه گفتيم از نشانه هاي شيعه واقعي، پيرو اهل بيت (ع) بودن است، و راه اهل بيت (ع) نيز همان راه قرآن است. لذا در كلام خداوند متعال و ائمه (ع) مي توان خصوصياتي را براي شيعه واقعي جست كه با عمل به آنها مي توان رضايت اللهي و ائمه(ع) را كسب كرد. از نظر عملي و رفتاري مي توان خصوصيات شيعه واقعى را در يك كلمه تقوا و كار براى خداوند دانست كه قرآن مى‏فرمايد: إِنَّما أَعِظُكُمْ بِواحِدَةٍ أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ‏- همانا شما را يك موعظه مى‏كنم و آن اين است كه براى خدا قيام و كار كنيد. همچنين مى‏فرمايد: إِنَّما يَتَقَبَّلُ اَللَّهُ مِنَ اَلْمُتَّقِينَ- خداوند فقط از متقين قبول مى‏كند. اما م صادق(ع) شيعه واقعى را چنين معرفى مى‏ كنند: شيعتنا اهل الورع والاجتهاد و اهل الوفاء والامانة و اهل الزهد والعباده، اصحاب احدى و خمسين ركعة فى اليوم والليلة، القائمون بالليل، الصائمون بالنهار، يزكون اموالهم و يحجون البيت و يجتنبون كل محرم-‏ شيعيان ما اهل پارسايى و سخت‏كوشى [در عبادت‏] هستند، اهل وفادارى و امانت‏دارى‏اند. اهل زهد و عبادت‏اند. آنانند كه در شبانه‏ روز 51 ركعت نماز مى‏ گذارند. شب‏ها را به عبادت سپرى مى ‏كنند و روزها را به روزه ‏دارى. زكات اموال خود را مى‏ پردازند و به حج مى ‏روند و از هر حرامى دورى مى‏ كنند (بحارالانوار، ج 68، ص 167 - ميزان‏ الحكمه، حديث 9931) امام باقر(ع) نيز فرموده ‏اند: ما شيعتنا الا من اتقى اللَّه و اطاعه و ما كانوا يعرفون الا بالتواضع والتخشع واداء الامانه و كثرة ذكراللَّه-‏ شيعه ما كسى نيست مگر آن كه از خدا بترسد و او را فرمان برد؛ آنان جز با فروتنى و خاكسارى و امانت‏دارى و بسيارى ياد خدا شناخته نمى‏شوند (تحف‏العقول، ص 295 - ميزان الحكمه، حديث 9933) پس راه شيعه واقعي شدن چيزي نيست مگر رعايت تقواي اللهي و پيروي از ائمه معصومين ع در سختي ها و آساني ها و در غم و شادي ها است. به طور خلاصه آنچه از مجموعه روايات درباره صفات شيعه مى‏ توان فهرست نمود به شرح زير است:
1- محافظت بر وقت نمازها
2- حفظ اسرار
3- بذل اموال و مواسات با برادران دينى
4- عبادت و شب زنده‏ دارى و روزه فراوان
5- گريه و زارى بسيار در برابر خداوند
6- دورى از شهوات و پرخورى
7- اطاعت و پيروى كامل از ائمه (ع) و اوامر آنها.
در پايان چند نمونه از كتب اعتقادي و اخلاقي كه در بالا بردن سطح آگاهي شما مؤثر مي باشد را براي مطالعه و تحقيق بيشتر معرفي مي كنيم:
الف- كتب اخلاقي
- نردبان آسمان (دروس اخلاق حضرت آيت الله بهاءالدينى)، تدوين و ويرايش: اكبر اسدى
- سلوك معنوى، تدوين و ويرايش: آقاى اكبر اسدى
- خودشناسى براى خودسازى، محمد تقى مصباح يزدى
- گناهان كبيره، شهيد دستغيب
- نامه‏ها و برنامه‏ها، حسن زاده آملى
- نقطه‏ هاى آغاز در اخلاق عملى، مهدوى كنى.
- ترجمه المراقبات، مرحوم ملكى تبريزى
- گام‏هاى آغازين در اخلاق عملى، مهدوى كنى
- معراج السعاده، احمد نراقى
- منازل الاخره، شيخ عباس قمى
- تقوا، شهيد عبدالحسين دستغيب.
ب- كتب اعتقادي
- جهان‏ بينى اسلامى، شهيد مطهرى
- 50 درس اصول عقايد براي جوانان، آيت الله مكارم شيرازي
- نبوت ، حجه السلام والمسلمين قرائتي
- شيعه در اسلام، علامه طباطبائي
- آموزش عقايد، آيت الله مصباح
- مجموعه آثار شهيد مطهري(ره)از جلد 1 تا 4. ( بهتر است ابتدا ج 4 بعد جلد 3 و جلد 2 و جلد 1 مطالعه شود.)
- سيماي عقايد شيعه، آيت الله سبحاني
- 665 پرسش و پاسخ در محضر علامه طباطبائي
- دورة چند جلدي معارف قرآن، آيت الله مصباح