عقاید مفوضه

مفوضه چه كسانى هستند و اعتقاداتشان چيست؟

«تفويض» در لغت به معناى واگذار كردن و سپردن امرى به ديگرى است و در مباحث اعتقادى دو صورت كلى دارد:
1. تفويض انسان به خدا، 2. تفويض خدا به انسان ياموجودى ديگر.جهت آگاهى بيشتر در اين باره بنگريد : على ربانى گلپايگانى، فرق و مذاهب كلامى، (درس پنجاه و سوم)، صص 365 - 369، قم : انتشارات مركز جهانى علوم اسلامى، چاپ اول، 1383.
اين عنوان در مباحث كلامى در رابطه با فرقه‏ها و موارد گوناگونى به كار رفته است. در عين حال كاربرد مشهور آن عمدتاً ناظر به كسانى است كه گفته مى‏شود عقيده دارند خداوند، امور عالم را به حضرت محمد(ص) و يا حضرت على(ع) واگذار و قدرت و اختيار آفرينش و تدبير عالم را به آنان تفويض كرده است. علاوه بر اين ادعا شده است كه ديگر اعتقادات اين گروه عبارت است از:
1. ائمه، شريعت‏ها را نسخ مى‏كنند ؛
2. ملائكه بر ائمه فرود مى‏آيند و به آنها وحى مى‏رسانند ؛
3. حضرت رسول(ص) و ائمه(ع) خالق موجودات و رازق آنهايند ؛
4. حقيقت صفاتى كه در قرآن به عنوان صفات خداوند ذكر شده (مانند واحد، صمد، قادر، خالق، بارى و حىّ ) از خداوند قديم ساقط شده و به كسانى منتقل شده كه امر به آنها واگذار گشته است مانند حضرت رسول(ص)، ائمه(ع) و... نام رهبر اين فرقه ذكر نشده است؛ از اين رو اثبات وجود اين فرقه از نظر تاريخى مشكل است. در عين حال روايات زيادى از ائمه(ع) وارد شده است كه در آنها «مفوضه» به عنوان گروهى مستقل مورد . بحث قرار گرفته‏اندبحارالانوار، ج‏25، ص 345. از اين گروه به خصوص در زمان امام رضا(ع)، فراوان نام برده شده است؛ بدون اينكه نامى از پيروان و يا رهبر اين گروه ذكر شده باشد. ‏نگا: همان، ج 25، ص 328 و 329. به عنوان مثال امام اعتقادات مشرك خوانده شده‏اند. امام رضا(ع) در اين باره فرمودند: «من زعم ان اللَّه عزوجل فوّض امر الخلق والرزق الى حججه فقد قال بالتفويض والقائل بالتفويض مشرك». ؛ عيون اخبار الرضا، ص 124 ؛ نيز بنگريد : بحارالانوار، ج 25، ص 647 - 350. ؛ «كسى كه گمان كند خداوند عزوجل امر آفرينش و روزى دادن بندگان را به حجت‏هاى خود واگذارده قائل به تفويض است و چنين كسى مشرك مى‏باشد».

در اين باره نگا: .
الف. سعدبن عبداللَّه‏بن ابى خلف اشعرى قمى، المقالات والفرق، تصحيح محمد جواد مشكور، (تهران: انتشارات علمى و فرهنگى، چاپ دوم، 1361، ص 60 و 61
ب. ابراهيم‏بن موسى‏بن محمد مخمى غرناطى، والاعتصام، (قاهره: مطبعة السعادة، 1332 ق )، ج 2، ص 219.
(اديان و مذاهب، حميد رضا شاكرين، كد: 26/500012)