زمينه هاي پيدايش معنويت گرايي های نوظهور

با نگاهي گذرا به وضعيت دين و معنويت در عصر جديد،اين حقيقت را تصديق خواهيم كرد كه بشر جديد پس از وقفه اي نسبتاً طولاني بار ديگر به سوي دين و معنويت رو آورده است.از اين رو كتاب هاي نوشته شده با موضوع عرفان و معنويت با استقبال كم نظيري مواجه شده اند.اما علل و عوامل اين گرايش چيست؟در ادامه به برخي از مهمترين عوامل اشاره مي كنيم:
1.ميل طبيعي و فطري انسان به معنويت

بحران هاي روانی منشا پيدايش عرفان هاي بدلي

دنیای امروز شاهد بالا رفتن آمار افرادي است که دچار استرس، اختلال رواني و روان پريشي اند. هر چند از نگاه روان شناسي عارض شدن «بحران» در بعد روح و روان مشخصه هايي دارد و فقط به بعضی از این عوارض بحران اطلاق شده است. اما بايد اذعان کرد که تنش هاي به ظاهر سطحي از آنجا که به عدم تعادل روحي دامن مي زند فرساينده و آزار دهنده اند و اگر در اين مراحل پایین به آن ها بحران اطلاق نشود شکي نيست که مي توانند زمينه و بستر شکنندگي روان (بحران رواني) را فراهم کنند. همين رنجش هاي دروني و ناملایمات روانی است که يکي از علل پيدايش معنويت هاي جديد واقع مي شود.

چگونگی ایجاد مکاتب جدید

پديدههاي اجتماعي نوعا علل چند ‎بعدي داشته و از خاصيتي پيچيده برخوردارند. بسياري از ناهنجاريهاي اجتماعي و فرهنگي ناشي از بستر و زمينه هاي فكري و اجتماعي خاص است كه در طول قرنها شكل گرفته و سازمان يافته اند. مثلا موضوع مدعيان دروغين و عناويني مانند جريان عرفان انحرافي، خرافه گرايي، توسل به موهومات، امروزه به يك پديده فرهنگي و اجتماعي تبديل شده است. از اين‎رو اعتقادات، باورها و ساختارهاي ذهني، قرنهاي متمادي طول ميكشد تا به نوعي سلوك و تعامل اجتماعي تبديل شود و در اين ره‎گذر عوامل مادي و معنوي زيادي نيز در شكل گيري آن اثرگذار باشد.

معنای مسیح و روح الله حضرت عیسی(ع)

مَسيح اسم خاص، نام حضرت عيسي(ع ) است. در ريشه ی نام مسيح اختلاف نظر است، برخي آنرا از ريشه ی مَسَحَ يعني پاك كرد مي دانند؛ در اين صورت كلمه اي عربي و به معني پاك كننده است. البته پاك كننده ي گناهان و صفت مشبّهه بر وزن فَعيل است. اما گروهي آن را غير عربي مي دانند و از ريشه ي ماشياخ در عبري به معني نجات دهنده و برخي آن را سُرياني مي دانند.

معنا و مفهوم روح القدس

از نظر مسيحيان دو معني براي روح القدس در كتاب مقدس، صفحه ی424 آمده است:
1)روح القدس اقنوم سوم از اقانيم ثلاثه الهيه (مطابق تثليث كه از هر نظر مردود است) است كه به او روح مي گويند. زيرا مبدأ و مخترع حيات مي باشند و به او مقدّس مي گويند چون از كارهاي مخصوص او اين است كه قلوب مؤمنين را تقديس مي فرمايد و به او روح الله المسيح هم مي گويند، به واسطه ی علاقه اي كه به خدا و مسيح دارد.

اوصاف پير طريقت

گوش جان بگشا و بشنو ای فرید
شرح حال پير و آداب مرید
پير که بود آن ولى عهد خویش
در ولایت ز اولیای عصر پیش
پير که بود جامع کل کمال
مجتمع در وی علوم کشف و حال
پير که بود آن کز انوار یقين
گشته روشن در برش احکام دین
پير که بود آنکه بر قانون شرع
باشدش احکام دین از اصل و فرع
پير که بود آنکه جز شرع نبی
در شرایع نبود او را مطلبی
پير که بود آنکه جز ختم رسل
نبود او را پیشوائی در سبل
پير که بود آنکه از رب جلیل
باشدش وحی و نزول جبرئیل
پير که بود آنکه نبود در برش
جز کلام اللّه کتاب دیگرش
پير که بود آنکه آورده بجای
سنت پیغمبر و فرض خدای
پير که بود یار ارباب رسول

سلوک عرفانی و لزوم تقید به حدود شرع مقدس

در سلوک عرفانی مکتب اسلام، به خصوص مذهب تشیع، رعایت حدود شرع مقدس واطاعت از اوامر و نواهی الهی برای صعود به مقامات معنوی، امری اجتناب ناپذیر و لزوم پای بندی به ظواهر شریعت برای دست یابی به باطن و حقیقت آن، هیچ جای تردید ندارد.
سالکِ عارفی که به قرب الی اللّه و مقام لقا و فناء فی اللّه چشم دوخته ـ و این حقیقتی است برتر از آنچه توده مؤمنان بدان می اندیشند ـ نه تنها باید به انجام واجبات و ترک محرمات مقید باشد، بلکه بسیاری از مستحبات همراه با ترک مکروهات را باید مد نظر داشته و به آن ها به چشم تکلیف الزامی نگاه کند

پیشینه تثلیث در مسیحیت

در كتاب عهد جديد نصّى كه بر تثليث دلالت كند، وجود ندارد و عباراتى نظير «پدر، پسر(متى، 28 : 19) كه در انجيل متى آمده است نيز دلالت روشنى بر آن ندارد. به نظر برخى از محققان، مسيحيان قرن اول و دوم خداى يگانه را مى‏پرستيدند و از قرن سوم به بعد انگاره تثليث و روح القدس» الوهيت حضرت عيسى(ع) در مسيحيت راه يافت.1

خاستگاه و آموزه ها وهابیت

آيين وهابيت، فرقه اي ساخته و پرداخته «محمدبن عبدالوهاب» (1206 - 1115 هـ.ق) نجدى است. انديشه هاى محمدبن عبدالوهاب تماما تحت تاثير «ابن تيميه» است1 و نگاشته هاى او بنيادهاى اعتقادى وهابيان را تشكيل مى دهد.
بخشي از افكار ابن تيميه، عادى جلوه دادن مقامات پيامبران و اولياى الهى است و اينكه آنان پس از مرگ، كوچك ترين تفاوتى با افراد عادى ندارند! او در اين راستا، مسائلى را مطرح مى كند كه همگى يك هدف را تعقيب مى كنند و آن عادى جلوه دادن منزلت پيامبران - به خصوص پيامبر اسلام و اولياى بزرگ دين - است. بر اين اساس مى گويد:
1. سفر براى زيارت پيامبر (صلى الله عليه وآله) حرام است؛

آموزه ها و احکام در مسیحیت

مسيحيت حدود 2000 سال پيش و در فلسطين ، همزمان با تولد عيسي حيات خود را آغاز كرد. عيسي مسيح به عنوان بنيانگذار اين دين شناخته مي شود وي از حضرت مريم به دنيا آمد1 و در سن سي سالگي به نبوت رسيد و مدت سه سال تبليغ كرد و سر انجام بر اثر دشمني يهود بنا به نقل انجيل به صليب كشيده شد2 و سپس جسد او را دفن كردند ولي پس از سه روز دو باره زنده شد و به آسمان ها رفت. اما بنا بر آيات قران؛ آنان مسيح را نكشتند و بر صليب نكشيدند بلكه امر بر ايشان مشتبه شد 3
پيشينه كتاب مقدس

چگونگی ‌بوجود آمدن فرقه وهابیت و تفاوت آن با دیگر مذاهب اهل تسنن

در این رابطه لازم است در سه محور بحث رامتمركز كنیم
1.تاریخچه تفكر و عقاید وهابیت:

مبنای اعتقادات اهل سنت

اهل سنت و جماعت به کسانی گفته می شود که مبنای رفتاری خود را در دین سنت نبوی (صلی الله علیه وسلم) قرار داده اند. از آن جا که اعتقادات اهل سنت همواره در طول تاریخ با سوالات و شبهاتی مواجه بوده است شناخت بنیان های اعتقادی اهل سنت هم برای جوانان اهل سنت و هم برای اهل تشیع می تواند مفید باشد. بارها این پرسش ها مطرح شده است که چرا اهل سنت در نماز دست می بندند؟ چرا اهل سنت عایشه (رضی الله عنه) را ام المومنین می دانند ولی حضرت فاطمه (رضی الله عنه) را نه؟ چرا اهل سنت برای همه صحابه از جمله حضرت معاویه (رضی الله عنه) و سایر کسانی که به جنگ حضرت علی (رضی الله عنه) آمدند احترام قایل اند؟

تارخچه و آموزه های بودیسم

آيين بودا از شاخه هاى كيش هندوست. اين آيين از هندوستان بيرون آمده و سراسر مناطق خاورى را در نورديده است و به علت داشتن انديشه هاى عرفانى لطيف و گسترش در مناطق پرجمعيت جهان ، پيروان زيادى دارد و اخيرا به اروپا و آمريكا نيز سرايت كرده است.
سرگذشت بودا

چگونگي بوجود آمدن شيطان پرستي

شيطان پس از 6000 سال عبادت وارد جرگه فرشتگان مقرب الاهي گرديد، اما تكبري كه در وجودش همچون شعله ي زير خاكستر بود به هنگام سجده بر انسان سربرآورد و نداي خلقتني من نار و خلقته من طين
[1]سرداد، واين كلامش او را از قله ي سعادت به قعر شقاوت فرستاد، و از آنجا بود كه كمر به همت گمراه نمودن آدم(ع) و ابناء او بست.

فرق شيعه با سني

شيعه و سني به عنوان دو فرقه مهم اسلامي با صرف نظر از انشعاباتي كه در درون خود دارند، در بسياري از اعتقادات و مسائل ديني خود اشتراك نظر دارند و براي روشن ترشدن فرق بين شيعه و سني ابتدا لازم است ببينيم اين دو فرقه داراي چه مشتركاتي هستند.
الف) مشتركات در اصول اعتقادي
اعتقاد به وجود خداوند تبارك و تعالي و وحدانيت و يگانگي او
اعتقاد به نبوت و رسالت كه خداوند براي هدايت انسان ها افرادي را بنام رسول و پيامبر بسوي خلق فرستاده است و آخرين آنها حضرت محمد بن عبدالله مي باشد.
اعتقاد به معاد و زندگي جاويد پس ازمرگ و سنجش اعمال انسان و ثواب و عقاب اخروي

نقدهاي كلي بر فرقه بهائيت

سيد علي محمد شيرازي (1236 ـ 1266) يكي از شاگردان سيدكاظم رشتي مؤسس فرقه شيخيه بود كه پس از فوت استاد، ادعا كرد كه باب واسطه وصول به امام زمان است و بعد ادعا كرد كه خود قائم موعود است و در نهايت نيز ادعاي نبوت و... را نمود تا اين كه در سال 1266 هـ .ق در تبريز به دار آويخته شد او كه با ادعاهاي خود فرقه اماميه را بنا نهاده بود، مي‌گفت خاتم، ظهورات مشيت اوليه و آخرين حلقه سلسه نبوت نيست بلكه ظهور بعد از او كه از آن به من يظهره الله تعبير مي‌كرد، به مراتب بالاتر از ظهور خود اوست.[1]

امام صادق و فرق اسلامی اهل سنت

دوران امامت امام صادق عليه السلام(114-148ق) كه از لحاظ سياسي آغاز امامت ايشان با حكومت هشام بن عبدالملك(از حاكمان بني اميه) و پايان آن با دوازدهمين سال از حكومت منصور دوانيقي(از حاكمان بني عباس) مصادف بوده است. غير از دوران هشام بن عبد الملك كه مدت حكومتش طولاني بود روزگار حكومت ديگر زمام داران كوتاه بوده است و طبيعي است تغيير حاكمان خود كامه آشفتگي وضع سياسي و اجتماعي را به دنبال داشته باشد به خصوص در دو دهه اخير زندگاني اين امام حكومت از خانداني به خاندان ديگر انتقال يافت و اين انتقال با آشوبها و كشتارهايي همراه بود(شهيدي، سيد جعفر، زندگاني امام صادق، ص11).

صوفیان شیعه یا سنی

مذاهب اسلامي در سه موضوع اعتقادات، احکام(فقه) و اخلاق و عرفان دچار اختلافاتی شدند و اين سبب شده است تا فرقه هاي متعددي پديد آيد. مذاهب کلامي از مباحث اعتقادات، مذاهب فقهي از مباحث فقهي و مذاهب صوفي از مباحث اخلاقي شکل گرفته اند.

پیروی آموزه های دیگر ادیان از زرتشت

برخی معتقد اند که دیگر ادیان از زرتشت پیروی کرده اند. این گونه برداشت ها نشان از یک نوع برداشت غلط و انحصار گرایانه است که پیروان ادیان را به این سو می کشاند که مثلا ادیان بعد از زرتشت از آموزه های زرتشت پیروی کرده اند و حال آنکه آگر زرتشت را دین الهی و وحیانی بدانیم منشأ و خاستگاه آن با ادیان بعد از خود مثل ادیان ابراهیمی یکی می باشد و این هیچ دلیلی بر کپی برداری و تقلید و یا ورود آموزه های یک دین در دین دیگر نیست. باید توجه داشت که اشتراک در برخی مسائل و جزئیات دلیل بر کپی برداری و یا برتری دیگری نمی باشد. ادیان یک نوع وحدتی دارند که در ذات و هدف خود یک چیز را دنبال می کنند.

شیعه در هندوستان

هند سرزمين وسيعى است كه در جنوب آسيا و كنار آب هاى گرم اقيانوس هند به صورت مثلثى قرار دارد. آب و هواى هند گرم و مرطوب است، اما اين حالت در همه ‎ ‎جاى آن يكسان نيست.
نژاد مردم هند، سفيد، سياه و زرد است و زبان رسمى آنان، هندى است، ولى زبان هاى انگليسى و فارسى هم در اين كشور رواج دارد.
دين اكثريت مردم، هندو (برهما) و اسلام دومين ايين اين كشور است. ايين هاى بودا و مسيح و زرتشت نيز در هند پيروانى دارد. مركز حكومت هند، شهر قديمى و تاريخى دهلى نوست.